3 spijkers – 3 nails from Pepijn van Zoest on Vimeo.

Elk jaar worden er op sommige plekken in Frankrijk vreugdevuren ontstoken, op 24 juni. Dat is de naamdag van Johannes de Doper. De vuren heten dan ook ‘les Feux de la Saint-Jean’, de vuren van de aan Johannes gewijde dag. Vroeger was dat gebruik vrij algemeen op het platteland. Dat is veel minder geworden, maar helemaal verdwenen is die traditie nog niet.

Waarom op 24 juni? Die datum komt bijna overeen met de dag van de zonnewende, de dag waarop de zomer begint. Geleerden nemen aan dat de komst van de warmte in het nog ongekerstende Gallië al met vreugdevuren werd gevierd. En dat de evangeliepredikers, die het Christendom kwamen importeren, hun bekeerlingen niet hebben willen frustreren door ze een gebruik af te nemen waaraan ze gehecht waren. Dat kon met een naamsverandering verstandig worden geregeld. Het is een aannemelijke hypothese, die ook waarschijnlijk is voor andere christelijke feesten (Kerstmis, Pasen).

In de gemeente Sussey wordt het vreugdevuur, le Feu de la Saint-Jean, elk jaar nog ontstoken op 24 juni. Sussey ligt in Bourgondië, niet ver ten zuiden van Saulieu en ten noorden van Dijon. In de streek die de Côte d’Or heet. Landelijk en lieflijk. Je vindt daar ‘la France profonde’, het Frankrijk zoals we ons voorstellen en waar idereen ter wereld van houdt.

Ik ben daar dikwijls in het dorpje Le Maupas, dat deel uitmaakt van de gemeente Sussey. Ik woon dan in het huisje dat ik daar goed bewoonbaar maak. Ik voel er me prima temidden van de Bourgondische bevolking. Ik heb er nieuwe vrienden. Misschien heeft het iets met de geschiedenis te maken. Want ooit waren we als het ware landgenoten. Ten tijde van Filips de Goede en Karel de Stoute, in de vijftiende eeuw, was Holland onderdeel van het grote hertogdom Bourgondië. We hebben daar het begrip ‘Bourgondiër’ overgehouden in onze taal om een levensgenieter aan te duiden.

Mijn geestdrift was gewekt toen ik hoorde over ‘le feu de la Saint-Jean’. Ik ben een kunstenaar van het Efemere. Ik creëer objecten die vergankelijk zijn. Alles wat bestaat op onze wereld is vergankelijk, moet verdwijnen om plaats te maken voor dat wat er in de toekomst voor in de plaats komt, mensen, dieren, planten en dingen. Wat komt is gefundeerd op wat was. Het vreugdevuur is feestelijk omdat het dat basis-idee tot uitdrukking brengt.

Zo ben ik op het idee gekomen om met behulp van veel mensen, Fransen uit de plaatselijke omgeving en buitenlanders uit mijn eigen land en elders, grote houten dieren te bouwen om ze in de fik te steken. Dat bouwen is een belangrijk onderdeel van het gebeuren. Het gebeurt in vreugdevolle samenwerking. In 2008 bouwde ik een grote houten stier. In 2009 een dito everzwijn. Allebei feestelijk verbrand op de traditionele plek in Sussey. Volgend jaar weer.